Otterdam

door Theun Karelse in Radical City inc.

In 2021 dook de otter, na een halve eeuw afwezigheid, op aan de rand van Amsterdam. Amsterdam, nog altijd een stad van water, heeft niet meer de biodiversiteit die het ooit had als moeras. Met terugkeer van de otter dient zich de vraag aan hoe we in onze stad, met vele grachten, tuinen en parken, meer ruimte zouden kunnen geven aan de otter en andere soorten dieren en planten. Kunstenaar Theun Karelse introduceert een ontwerp in de vorm van een "drijvende volkstuin" die zorgt voor een leefbare stad voor de otter, de mens en de natuur.

In het werk Otterdam experimenteren we met moeras- en waterplanten die deels ontbreken in onze tuinen en parken. Daarbij dient de otter als onze gids voor stadslandschap, architectuur en tuinontwerp. Het eerste kunstproject dreef een jaar in de Waternatuurtuin van Westerpark dat rijk is aan stromend water, grote vijvers en grachten. Otterdam-Zuid opent op 5 juli in Amstelpark. Meerdere tuinen zijn in ontwikkeling die per variant wordt afgestemd op de omgeving. Otterdam biedt ook verschillende workshops aan voor geïnteresseerden die de otterwereld willen verkennen en inzichten verzamelen rondom een passende, toekomstbestendige stadsecologie.

openbare ruimte - installatie

Otterdam

Westerpark - Amstelpark

Eeuwenlang hebben de Nederlanders zich gericht op het afvoeren van water. Naarmate de bevolking groeide werd er steeds meer land drooggelegd om ruimte vrij te maken. Zo was Amsterdam oorspronkelijk ooit veengebied zoals een groot deel van ons land. Door toenemende droogte verschuift de vraag naar hoe we water in onze landschappen kunnen vasthouden. Veengebieden bergen immers een grote biodiversiteit en slaan vele malen meer en langduriger CO2 op dan een bos.

Otterdam verkent hoe de nieuwe (stads)ecologie en waterhuishouding er uit kan gaan zien, en hoe we de otter kunnen verwelkomen in Amsterdam. Welke ontwerp-ingrepen zijn nodig voor de herintrede van het dier? In de eerste onderzoeksfase is Karelse in gesprek gegaan met een stadsecoloog en otter expert. Van hieruit wordt verkend wat er nodig is om ons voor te bereiden op de komst van de otter. Het (her)introduceren van specifieke waterplanten en insecten, (conceptuele) voorstellen van infrastructurele ingrepen, zoals corridors en buffers, zullen helpen met het creëren van het geschikte leefgebied voor de otter.

De “drijvende volkstuin” is deels geïnspireerd op drijvende tuinen uit Aziatisch en Zuid Amerikaanse culturen, zoals de Chinampa’s van de Azteken. Als de otter daar kan gedijen, betekent dit dat het hele bioom floreert; de vissen, de waterplanten, de kikkers en allerlei andere wezens die ecologisch verbonden zijn met de otter. In sommige steden fungeren diersoorten al als ‘gidsen’ voor natuur-inclusieve stadsontwikkeling. Zo kan in Almere de otter worden gezien als gids en indicator van de gezonde waterverbindingen in de stad.

Nu de otter ook aan de poort van Amsterdam klopt, staan we voor de opgave om naar de water biotopen van onze stad te kijken. Het tweede werk bestaat uit ronde, drijvende, planteneilanden in het water van de grote vijver van Amstelpark. Inheemse waterplanten zijn aan de oever en op de eilandjes geplaatst, ter versterking van de ecologie. Naast de Belgische kloostertuin worden planten gekweekt die een nieuwe bestemming krijgen.

Opening
Otterdam-Zuid, Amstelpark: vrijdag 5 juli 2024, vanaf 17.00u, in de grote vijver
Otterdam-Zuid komt tot stand in samenwerking met Zone2Source.

Otterdam- West: Open/ toegankelijk: dagelijks, tot eind 20 juni 2024 in Westerpark

Locaties
- Amstelpark, de grote vijver, voor de Japanse tuin (open de locatie op de kaart ).
- Waternatuurtuin Westerpark, Amsterdam (ter hoogte van de Gashouder, onderaan de dijk)

Meer informatie

Meld je aan voor de nieuwsbrief en ontvang updates en meer

Ik stem in dat mijn persoonlijke gegevens in overeenstemming met de wet mogen worden gebruikt.